Trang chủ Tìm hiểu pháp luật Sở hữu trí tuệ Thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn 

Thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn 

Thiết kế bố trí mạch tích hợp là sự bố trí trong không gian ba chiều vị trí, kích thước của các phần tử của mạch điện tử và mối liên hệ giữa các phần tử đó.

Thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn là gì?

Trong điều kiện sống hiện đại ngày nay, các trang thiết bị ngày càng tinh xảo và phát huy tối đa tác dụng để phục vụ cho nhu cầu của con người thì không thể không nhắc đến vai trò vô cùng quan trọng của mạch điện tử. Chẳng hạn, những chiếc máy điện thoại di động ngày càng nhiều chức năng nhưng cũng ngày càng thu nhỏ về kích cỡ, những chiếc máy tính xách tay gọn nhẹ nhưng phát huy tối đa được tác dụng tiên tiến, hiện đại nhất. Đó là một phần do thành tựu đã đạt được trong ngành công nghiệp bán dẫn là phạm trù của thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn. Trong ngành Công nghiệp bán dẫn luôn đòi hỏi phải có những thiết kế mới để tối thiểu hoá kích thước hiện tại của các mạch tích hợp nhưng đồng thời nâng cao và mở rộng hơn nữa chức năng Vốn dĩ của chúng. Một mạch tích hợp với số lượng phân tử cao trên một diện tích nhỏ sẽ tiết kiệm được nguyên liệu cần thiết cho việc sản xuất, tiện lợi cho quá trình sử dụng cũng như tiết kiệm được không gian.

| Các quy định của pháp luật về thiết kế bố trí mạch tích hợp | bán dẫn của Việt Nam được xây dựng trên cơ sở đảm bảo sự phù hợp và tương thích với các văn bản pháp lí quốc tế như Hiệp định TRIPs, Hiệp định thương mại Việt Nam – Hoa Kì và Hiệp ước về sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực mạch tích hợp năm 1989 (gọi tắt là IPIC). Khoản 15 Điều 4 Luật sở hữu trí tuệ quy định: “Thiết kế bố trí mch tích hợp bán dẫn (sau đây gọi thiết kế bố trí) câu trúc không gian của các phần tử mạch mối liên kết các phần tử đó trong mạch tích hợp bán dẫn

Như vậy, thiết kế bố trí mạch tích hợp là sự bố trí trong không gian ba chiều vị trí, kích thước của các phần tử của mạch điện tử và mối liên hệ giữa các phần tử đó. Thiết kế bố trí mạch tích hợp được cấu tạo theo nguyên tắc bố trí các phần tử của mạch điện tử thành nhiều líp khác nhau trong mạch tích hợp bán dẫn. Mạch tích hợp bán dẫn là sản phẩm dưới dạng thành phẩm hoặc bán thành phẩm, trong đó các phân tử với ít nhất một phần tử tích cực và một số hoặc tất cả các mối liên kết được gắn liền bên trong hoặc bên trên tấm vật liệu bán dẫn và nhằm thực hiện chức năng điện tử. Có thể chỉ ra đây các tiêu chí của mạch tích hợp bán dẫn: Thứ nhất, phải tồn tại dưới dạng một sản phẩm đã hoàn thành | hoặc các bộ phận để tạo nên một sản phẩm hoàn thành (bán thành phẩm) hay nói cách khác nó phải có giá trị sử dụng nhất định; thứ hai, bao gồm các phần tử mạch được bố trí, sắp xếp trong mối liên kết với nhau và tất cả được gắn liền bên trong hoặc bên trên tấm vật liệu bán dẫn; thứ ba, sự liên kết của các phần tử mạch nhằm thực hiện chức năng điện tử. “Mạch tích hợp” còn đồng nghĩa với “IC”, “chip” và “mạch vi điện tử”.

 Điều kiện bảo hộ đối với thiết kế bố t:

Quyên đối với thiết kế bố trí phát sinh trên cơ sở văn bằng bảo hộ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng kí thiết kế bố trí cấp. Một thiết kế bố trí chỉ được cấp giấy chứng nhận đăng kí khi đáp ứng được các điều kiện bảo hộ nhất định. Theo quy định của Điều 68 Luật sở hữu trí tuệ, thiết kế bố trí được cấp giấy chứng nhận đăng kí nếu có “tính nguyên gốc” và “tính mới thương mại”.

– Tính nguyên gốc: Tính nguyên gốc của thiết kế bố trí được công nhận nếu thoả mãn được 2 yếu tố sau đây”:

Thứ nhất: Thiết kế bố trí đó là kết quả lao động sáng tạo của chính tác giả thiết kế bố trí. Tác giả thiết kế bố trí đã có sự đầu tư trí tuệ nhất định để tạo ra một bước tiến mới trong công nghệ thiết kế mạch bán dẫn. Hay nói cách khác, thiết kế bố trí đó không phải là sự sao chép, copy của bất kì thiết kế nào đó đã có từ trước mà chính là thành quả của sự nỗ lực trí tuệ của tác giả. Vào thời điểm sáng tạo, nó không phải là sản phẩm thông thường của người sáng tạo ra thiết kế bố trí và của người chế tạo ra mạch tích hợp.

Thứ hai: Tại thời điểm được tạo ra, thiết kế bố trí đó chưa được biết đến rộng rãi trong giới những người sáng tạo thiết kế bố trí và những nhà sản xuất mạch tích hợp bán dẫn. Đây chính là yêu cầu về tính mới của thiết kế bố trí. Thiết kế bố trí yêu cầu bảo hộ phải chưa bị bộc lộ công khai dưới các hình thức chủ yếu như lời nói, văn bản hay đã được đưa vào sử dụng trong thực tế hoặc bị tiết lộ dưới bất cứ hình thức nào khác. Một điểm cần lưu ý là phạm vi bộc lộ ở đây chỉ bị giới hạn trong giới những người sáng tạo thiết kế bố trí và những nhà sản xuất mạch tích hợp bán dẫn. Điều này xuất phát từ đặc điểm của mạch tích hợp bán dẫn là vấn để hoàn toàn mang tính kĩ thuật chuyên môn, nếu những người không qua đào tạo thì không thể hiểu và nắm bắt được chúng cũng như đưa chúng vào khai thác sử dụng. | Mặt khác, những thiết kế bố trí là sự kết hợp của các phần tử và các mối liên kết thông thường chỉ được coi là nguyên gốc nếu toàn bộ sự kết hợp đó có tính nguyên gốc theo các điều kiện như đã phân tích ở trên.

– Tính mới thương mại: Tính mới thương mại của thiết kế bố trí được hiểu là thiết kế bố trí đó chưa từng được đưa vào khai thác trong thực tế với mục đích thương mại tại bất kì nơi nào trên thế giới trước ngày nộp đơn đăng kí (Điều 71 Luật sở hữu trí tuệ). Khai thác thiết kế bố trí nhằm mục đích thương mại là các mạch tích hợp bán dẫn được sản xuất theo thiết kế bố trí hay hàng hoá có chứa mạch tích hợp bán dẫn đó đã được phân phối công khai trên thị trường nhằm mục đích thương mại. Như vậy, tính mới của thiết kế bố trí chỉ đặt ra trong lĩnh vực thương mại và được xét trên phạm vi toàn thế giới. Tuy nhiên, có một ngoại lệ không được coi là làm mất tính mới thương mại của thiết kế bố trí mặc dù thiết kế bố trí này đã được đưa vào khai thác thương mại trên thực tế. Ngoại lệ này phải đáp ứng các điều kiện sau đây: Thứ nhất, việc khai thác thương mại thiết kế bố trí này được tiến hành bởi những người có quyền nộp đơn đăng kí cấp văn bằng bảo hộ theo quy định của pháp luật hoặc bởi những người được người đó cho phép; thứ hai, thời điểm lần đầu tiên khai thác thương mại thiết kế bố trí tại bất kì đâu trên thế giới đến thời điểm nộp đơn đăng kí bảo hộ không được quá 2 năm.

– Về phạm vi bảo hộ: Pháp luật quy định các đối tượng sau không được bảo hộ dưới danh nghĩa của thiết kế bố trí và sẽ không được cấp giấy chứng nhận đăng kí: Nguyên lí, quy trình, hệ thống, phương pháp được thực hiện bởi mạch tích hợp bán dẫn; thông tin, phần mềm chứa trong mạch tích hợp bán dẫn.

Thực chất, các đối tượng nêu trên được xem như là “hậu tố phái sinh của một thiết kế bố trí đã được tạo ra một cách hoàn chỉnh và đưa vào khai thác. Trong khi đó, thiết kế bố trí được cấp giấy đăng kí ở đây chỉ là cấu trúc không gian của các phân tử mạch (sự sắp xếp, bố trí các phần tử mạch và mối liên kết giữa chúng trong không gian 3 chiều) do đó mà các đối tượng trên sẽ không được ghi nhận dưới danh nghĩa của một thiết kế bố trí Imạch tích hợp bán dẫn.

Nhìn chung, các quy định về điều kiện bảo hộ đối với thiết kế lo trí là phù hợp với các tiêu chuẩn pháp lí quốc tế, qua đó thúc đẩy quá trình hội nhập của Việt Nam với các nước trên thế giới trong lĩnh vực xây dựng và phát triển pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Đánh giá bài viết:
5/5 - (21 bình chọn)