Lịch sử bóng đá Tây Ban Nha và những điều chưa kể!

Mặc dù đội bóng Tây Ban Nha vẫn còn mới mẻ với chúng ta, nhưng không có nghi ngờ gì về việc đội tuyển Tây Ban Nha 2008-2012 là một trong những đội bóng hay nhất trong bóng đá thế giới. Lý do chính cho điều đó nằm ở phong cách bóng đá hiện tại của họ có tên là Tiki-taka,  dựa vào những đường chuyền ngắn, giữ bóng và di chuyển bóng liên tục. Tuy nhiên, Tây Ban Nha đã gặt hái thành công ngay cả trước khi sử dụng lối chơi tiki-taka; họ đã giành được giải vô địch châu Âu năm 1964 và xếp thứ 4 tại World Cup 1950. Cùng tôi tiếp tục tìm hiểu những điều thú vị trong lịch sử đội bóng này nhé!

Những thông tin chính về bóng đá Tây Ban Nha

Danh hiệu chính đã đạt được

Giải bóng đá Olympic: 1
World Cup: 1
Giải vô địch Châu Âu UEFA: 3

Thành tích cầu thủ

Cầu thủ chơi nhiều trận nhất: Sergio Ramos (170, vào năm 2019)
Cầu thủ ghi bàn hàng đầu: David Villa (59)

Số liệu thống kê

Bóng đá Tây Ban Nha sau khi giành chức vô địch châu Âu lần thứ hai.

Lịch sử đội bóng Tây Ban Nha qua các thời kì

Ra mắt đội bóng tại Thế vận hội

Liên đoàn bóng đá Tây Ban Nha được thành lập vào năm 1909, với đội tuyển quốc gia đầu tiên được thành lập vào năm 1920 để chuẩn bị cho Thế vận hội. Họ chơi trận đấu quốc tế đầu tiên vào ngày 28 tháng 8 năm 1920, đánh bại Đan Mạch với tỷ số 1-0 từ một bàn thắng của Patricio Arabolaza. Sau đó, họ chơi với chủ nhà Bỉ, đội đã chiến thắng 3-1 và tiếp tục giành chiến thắng trong giải đấu. Sau trận chung kết, Tây Ban Nha bước vào một giải đấu an ủi với ba đội tuyển quốc gia khác.

Trong trận đấu đầu tiên của giải đấu mới, Tây Ban Nha đã bất ngờ đánh bại Thụy Điển với tỷ số 2-1. Họ tiếp tục đánh bại Ý 2-0 trong trận bán kết, khi Félix Sesúmaga ghi một cú đúp. Thật sốc, đây là lần đầu tiên và duy nhất Tây Ban Nha đánh bại Ý trong một trận đấu chính thức cho đến năm 2012. Trận chung kết an ủi của giải đấu chứng kiến Tây Ban Nha đối đầu với Hà Lan. Một lần nữa, họ đã chiến thắng, giành huy chương bạc ở giải đấu này.

Cuộc chiến thứ hai trong mùa World Cup 

Mặc dù họ đã bỏ lỡ World Cup mùa đầu tiên vào năm 1930, nhưng Tây Ban Nha vẫn đủ điều kiện cho mùa tiếp theo. Sự xuất hiện đầu tiên của họ trong cuộc thi là một thành công không được thừa nhận, khi họ đã đánh bại Brazil ở vòng 16 đội. Họ thắng trận 3-1, ghi cả ba bàn trong khoảng thời gian 11 phút trong hiệp một. Ở tứ kết, họ hòa 1-1 trong trận đấu đầu tiên với chủ nhà và nhà vô địch cuối cùng Ý, nhưng thua 0-1 trong trận tái đấu.

Tây Ban Nha đã không thể tận dụng sự xuất hiện đầy hứa hẹn này do sự bùng nổ của Nội chiến, kéo dài từ năm 1936 đến 1939. Ngay sau khi kết thúc, Tây Ban Nha đã bị lôi kéo vào Thế chiến II, khiến họ không thể chơi bất kỳ trận đấu cạnh tranh nào trong 16 năm. Tuy nhiên, họ đã lấy lại phong độ bằng cách đủ điều kiện cho World Cup 1950 và chiến thắng cả ba trận đấu trong nhóm ban đầu của họ. Họ đã ghi một trận hòa và hai thất bại trong vòng chung kết, kết thúc ở vị trí thứ 4 chung cuộc.

Danh hiệu chính đầu tiên đạt được trong World Cup

Sau khi không đủ điều kiện cho hai kỳ World Cup tiếp theo, Liên đoàn bóng đá Tây Ban Nha đã quyết định bổ nhiệm huyền thoại Helenio Herrera làm huấn luyện viên. Trong vòng loại cho Giải vô địch châu Âu 1960, họ đã tiến vào tứ kết bằng cách đánh bại Ba Lan 7-2 trên tổng số. Tuy nhiên, họ đã lỡ mất cơ hội gặp Liên Xô do cựu thủ tướng độc tài Franco có các bất đồng chính trị với Liên Xô.

Bốn năm sau, họ có cơ hội chuộc lỗi khi đủ điều kiện tham gia vào giai đoạn cuối cùng của Euro 1964. Trong trận bán kết, họ đã đánh bại Hungary – một đội tuyển rất được yêu thích – trong hiệp phụ. Họ đấu với Liên Xô một lần nữa trong trận chung kết; Lần này, họ đã được Franco cho phép. Trong một trận chiến căng thẳng và cận chiến, Tây Ban Nha đã thắng 2-1, giành lấy chiếc cúp lớn đầu tiên trong lịch sử.

Đội hình bóng đá Tây Ban Nha trong kỳ World Cup 2018

Thời kì “tụt dốc không phanh” của đội bóng Tây Ban Nha

Có lẽ nhiều người không biết, danh hiệu này sẽ là chiếc cúp cuối cùng của Tây Ban Nha trong một thời gian dài. Hai thập kỷ sau đó là một kỷ nguyên đặc biệt khô khan, vì họ không đủ điều kiện cho 5/9 giải đấu lớn được tổ chức trong giai đoạn này. Ngay cả khi họ bước vào giải đấu cuối cùng, họ vẫn thường xuyên bị loại ở vòng bảng (1962, 1966, 1978 và 1980). Các kết quả này dường như phản ánh sự bất ổn trong nước, khi mà chế độ Franco đã gần suy tàn.

Những năm 80 đã chứng kiến Tây Ban Nha bước vào một cuộc hồi sinh nhỏ, bắt đầu tại World Cup 1982. Sau khi được chọn là quốc gia đăng cai giải đấu, kỳ vọng chiến thắng sẽ thuộc về đội bóng Tây Ban Nha là khá cao. Mặc dù không có gì đáng nổi bật trông đội, nhưng họ đã tìm cách tiến lên trong bảng gồm Honduras, Nam Tư và Bắc Ireland. Trong giai đoạn thứ hai, họ thua 1-2 trước Đức và hòa 0-0 với Anh, điều đó khiến họ bị loại khỏi cuộc thi.

Sau đó là sự trở lại ngoạn mục

Sự xuất hiện này dường như mang đến hơi thở mới vào đội tuyển Tây Ban Nha. Ở vòng loại Euro 1984, họ bước vào trận đấu cuối cùng với Malta và cần một chiến thắng từ 11 bàn trở lên để giành vị trí cao nhất trong nhóm của họ. Mặc dù họ chỉ dẫn 3-1 sau hiệp một, họ vẫn tiếp tục ghi 9 bàn trong hiệp hai, giành vị trí cao nhất và đủ điều kiện cho giải đấu cuối cùng. Hà Lan đứng thứ hai đã hoàn toàn bỏ lỡ giải đấu.

Tại giải đấu chính, Tây Ban Nha đã hòa 1-1 với Romania và Bồ Đào Nha trong hai trận đầu tiên. Tuy nhiên, chiến thắng tối thiểu 1-0 trước Tây Đức ở lượt cuối là đủ để họ đứng đầu bảng và đủ điều kiện lọt vào vòng bán kết. Trận đấu tiếp theo với Đan Mạch cũng kết thúc với tỷ số hòa 1-1, nhưng Tây Ban Nha đã giành chiến thắng trên chấm phạt đền. Trong trận chung kết, họ thua 0-2 trước Pháp do Platini dẫn dắt, là nước chủ nhà và là ứng cử viên sáng giá của giải đấu.

Ở World Cup 1986, Tây Ban Nha được xếp vào một nhóm tương đối dễ dàng bao gồm Brazil, Algeria và Bắc Ireland. Họ thua trận trước Brazil, nhưng vẫn chơi các trận đấu loại trực tiếp với hai chiến thắng trước các đối thủ còn lại. Ở vòng 16 đội, họ đánh bại Đan Mạch 5-1, khi Emilio Butragueño ghi bốn bàn thắng. Sau đó, họ thua trận tứ kết trước Bỉ trên chấm phạt đền.

Bóng đá Tây Ban Nha qua những thời kì biến động

Hai giải đấu lớn tiếp theo (Euro 1988 và World Cup 1990) không đặc biệt thành công với họ, khi Tây Ban Nha lọt vào vòng bảng ở Euro 1988 và vòng 16 tại World Cup 1990. World Cup 1994 là một sự cải tiến, khi Tây Ban Nha tiến lên từ bảng đấu và đánh bại Thụy Sĩ 3-0 ở vòng 16 đội. Họ đã thua Ý 1-2 trong một trận đấu gây tranh cãi, trong đó Mauro Tassotti đã thúc khủy tay vào ngôi sao tiền vệ người Tây Ban Nha Luis Enrique, khiến Mauro Tassotti không được quyền thi đấu nữa.

Tại Euro 1996, Tây Ban Nha đã vượt lên từ bảng đấu bao gồm Pháp và Bulgaria. Ở tứ kết, họ được bắt cặp với Anh. Vì suốt 120 phút thi đấu không có bàn thắng nào, nên chiến thắng đuocej quyết định trên chấm phạt đền, trong đó Anh thắng 4-2. Giải đấu tiếp theo Tây Ban Nha tham gia là World Cup 1998, nhưng họ không thể tiến lên từ bảng đấu do thất bại bất ngờ trước Nigeria và trận hòa 0-0 vô vị với Paraguay.

Thời kì “bình lặng”

Thế kỷ mới chứng kiến Tây Ban Nha sản sinh ra nhiều tài năng trẻ hơn, nhưng kết quả giải đấu vẫn không có gì ấn tượng. Tại Euro 2000, họ đã tiến lên từ bảng của họ, nhưng thua đối thủ cũ Pháp ở tứ kết. World Cup 2002 dường như là một cơ hội tốt để Tây Ban Nha trở mình, đặc biệt là khi họ thắng cả ba trận đấu bảng. Tuy nhiên, sau khi bị Ireland rút cạn sức lực ở vòng 16 đội, họ đã bị Hàn Quốc loại trên chấm phạt đền.

Tình hình vẫn vậy ở hai giải đấu tiếp theo. Euro 2004 chứng kiến Tây Ban Nha bị loại ở vòng bảng bởi Bồ Đào Nha, Nga và nhà vô địch bất ngờ cuối cùng là Hy Lạp. Sau thất bại này, Liên đoàn bóng đá Tây Ban Nha đã bổ nhiệm Luis Aragonés làm huấn luyện viên mới. Anh đã dẫn dắt Tây Ban Nha tới ba chiến thắng ở vòng bảng World Cup 2006, nhưng cuối cùng họ đã bị Pháp loại ở vòng 16 đội.

Lối chơi Tiki-taka và những thành công vang dội

Đến thời điểm này, rõ ràng Tây Ban Nha đã sở hữu một loạt các cầu thủ tài năng. Tiền vệ của họ – bao gồm các cầu thủ như Xavi, Andres Iniesta và David Silva – vừa là những trụ cột lớn nhất vừa là gót chân Achilles của họ. Mặc dù tất cả họ đều có năng khiếu về kỹ thuật và sự bình tĩnh khi thi đấu, nhưng họ lại thua kém về mặt thể chất so với phần lớn đối thủ. Thêm vào đó, các hậu vệ của Tây Ban Nha dường như dễ mắc phải những sai lầm nghiêm trọng.

Để khắc phục những điểm yếu này, Aragonés bắt đầu sử dụng lối chơi tiki-taka của mình, một phong cách chơi tập trung vào việc chuyền và giữ bóng. Chiến lược này đã được dùng trong Euro 2008, nơi Tây Ban Nha được xếp vào một nhóm có Nga, Thụy Điển và đương kim vô địch Hy Lạp. Mặc dù cuối cùng họ đã để thủng lưới một bàn trong mỗi trận đấu, nhưng Tây Ban Nha luôn có khả năng chiến thắng, khẳng định vị trí đầu tiên trong nhóm của họ.

Cơ hội lớn để họ kiểm tra tính hiệu quả của lối chơi này là ở vòng tứ kết, khi họ phải đọ sức với những người từng nắm giữ World Cup, Ý. Chiến lược catenaccio của họ đã chứng tỏ tiki-taka là một lối chơi vô cùng hiệu quả, với trận đấu kết thúc với tỷ số hòa 0-0 và phải kết thúc trên chấm phạt đền. Tuy nhiên, Tây Ban Nha đã giành chiến thắng trong loạt sút luân lưu 4-2. Họ tiếp tục đánh bại Nga (3-0) và Đức (1-0) để giành lấy danh hiệu lớn đầu tiên sau 44 năm. Mặc dù không ghi được bàn thắng nào, nhưng Xavi vẫn được bầu chọn là cầu thủ xuất sắc của giải đấu.

Vô địch thế giới năm 2010

Sau thành công này, Aragonés từ chức huấn luyện viên và được thay thế bởi Vicente del Bosque. Dưới thời Del Bosque, Tây Ban Nha đã kết hợp chiến lược tiki-taka với phong cách chơi trực tiếp mang lại cho họ biệt danh La Furia Roja (Cơn thịnh nộ Đỏ). Tại Confederations Cup 2009, họ đã thắng cả ba trận đấu trong bảng của họ. Tuy nhiên, trận thua 0-2 trước Hoa Kỳ đã diễn ra như một lời cảnh báo rằng họ không thể nào luôn luôn bất khả chiến bại.

Vòng loại World Cup 2010 chứng kiến Tây Ban Nha duy trì vị trí đầu tiên với thành tích hoàn hảo với 10 chiến thắng sau 10 trận. Họ đã khởi đầu khá chậm chạp tại giải đấu, tuy nhiên, họ đã thua 0-1 trước Thụy Sĩ trong trận mở màn. Họ đã giành chiến thắng trong hai trận đấu tiếp theo trước Honduras (2-0) và Chile (2-1), nhưng nhiều chuyên gia bắt đầu nghi ngờ rằng họ đã áp dụng phong cách chơi tiki-taka.

Ở vòng đấu loại trực tiếp, Tây Ban Nha đã không để thủng lưới một bàn duy nhất nào trên đường đến danh hiệu World Cup đầu tiên của họ. Họ đã đánh bại Bồ Đào Nha và Paraguay với tỷ số 1-0, với cả hai bàn thắng được ghi bởi David Villa. Ở bán kết, tỷ số vẫn giữ nguyên, nhưng chính Puyol là người ghi bàn thắng. Trận chung kết với Hà Lan là một trận đấu đáng chú ý, với 14 thẻ vàng được trao cho các cầu thủ của cả hai đội. Tây Ban Nha giành chiến thắng 1-0 trong hiệp phụ nhờ một bàn thắng từ Iniesta.

Tiếp tục thành công trong giải Euro

Trước Euro 2012, Tây Ban Nha được cho là cho đội bóng đầu tiên giữ được danh hiệu vô địch. Một lần nữa, chiến dịch vòng loại của họ là một thành công hoàn hảo, khi họ thắng cả 8 trận đấu với hiệu số bàn thắng là +20. Sau đó, họ phải đối mặt với Ý trong trận mở màn giải đấu, hòa 1-1. Với hai chiến thắng trước Ireland và Croatia, họ đã tăng tổng điểm lên 7, đủ để họ có được vị trí đầu tiên trong nhóm.

Sau khi đánh bại Pháp 2-0 ở tứ kết một cách thuyết phục, Tây Ban Nha phải đối mặt với một bài kiểm tra khó khăn ở bán kết. Đối thủ của họ, Bồ Đào Nha, đã tạo ra nhiều cơ hội ghi bàn trong suốt trận đấu, nhưng Tây Ban Nha đã nổ lực và khiến trận đấu phải được quyết định trên chấm phạt đền. Trận chung kết là một trận tái đấu với Ý, khi Tây Ban Nha có toàn quyền kiểm soát trận đấu ngay từ đầu. Họ thắng 4-0, trở thành đội bóng thành công nhất trong lịch sử giải vô địch châu Âu.

Kết thúc một kỷ nguyên thắng lợi là những chuỗi giải đấu đáng buồn của đội bóng Tây Ban Nha

Mặc dù đã chứng minh được hiệu quả với chiến thắng của ba danh hiệu lớn, nhưng tiki-taka không phải là một chiến lược hoàn hảo. Đến thời điểm này, nhiều đội đã tìm ra cách đối phó với tiki-taka với sơ đồ 4-4-2 hẹp, tạo ra nhiều khoảng trống cho các pha phản công. Chiến lược này cũng buộc các cầu thủ người Tây Ban Nha phải di chuyển bóng đến các khu vực rộng lớn, không phát huy được tác dụng trong khu vực tiền vệ quan trọng của họ. Cuối cùng, tiki-taka biến thành một lối chơi thiếu sót và không hiệu quả.

Tất cả điều này trở nên rõ ràng tại World Cup 2014. Trong trận mở màn của họ với Hà Lan, Tây Ban Nha chật vật xoay sở với thế trận 5-3-2 hẹp của Louis Van Gaal, thua trận 1-5. Đối thủ tiếp theo của họ là Chile, đội đã sử dụng một chiến lược tương tự bao gồm ba tiền vệ trung tâm tiến hành kiềm kẹp ba tiền vệ tương ứng của Tây Ban Nha. Tây Ban Nha thua 0-2, bị loại khỏi giải đấu. Ở trận lượt đi, họ đã đánh bại Australia 3-0.

Hai giải đấu tiếp theo cũng kết thúc theo cách tương tự. Tại Euro 2016, họ đã thua trận đấu vòng bảng cuối cùng với Croatia, kết thúc ở vị trí thứ hai và đối mặt với Ý ở vòng 16 đội. Một lần nữa, Tây Ban Nha đã sai lầm khi bỏ trống hàng tiền vệ để trừng phạt lối chơi hung hăng của đối thủ, cuối cùng thua 0-2. Tại World Cup 2018, họ cũng bị loại ở vòng 16 đội; bởi chủ nhà Nga trong loạt sút luân lưu.

Đội hình 11 càu thủ chính thức của Tây Ban Nha trong trận chung kết Euro 2012.

Kết quả FIFA World Cup của đội bóng Tây Ban Nha

Tây Ban Nha đã 15 lần tham dự World Cup với những kết quả

Bảng 1.  Thành tích của Tây Ban Nha tại World Cup
Năm Kết quả Ghi chú
2018 Vòng 16 đội  
2014 Vòng bảng  
2010 Quán quân Đạt danh hiệu lần thứ nhất
2006 Vòng 16 đội  
2002 Tứ kết  
1998 Vòng bảng  
1994 Tứ kết  
1990 Vòng 16 đội  
1986 Tứ kết  
1982* Vòng bảng 2  
1978 Vòng bảng  
1974 Không đủ điều kiện  
1970 Không đủ điều kiện  
1966 Vòng bảng  
1962 Vòng bảng  
1958 Không đủ điều kiện  
1954 Không đủ điều kiện  
1950 Hạng 4  
1938 Rút lui**  
1934 Quán quân  
1930 Từ chối tham gia  

* nước chủ nhà.
** vì lý do nội chiến.

Kết quả giải vô địch Châu Âu UEFA 

Tây Ban Nha đã 11 lần tham dự giải vô địch Châu Âu (Euro).

Bảng 2.  Thành tích của Tây Ban Nha tại giải vô địch Châu Âu
Năm Kết quả Ghi chú
2016 Vòng 16 đội  
2012 Quán quân Đạt danh hiệu lần thứ 3
2008 Quán quân Đạt danh hiệu lần thứ 2
2004 Vòng bảng  
2000* Tứ kết  
1996 Tứ kết  
1992 Không đủ điều kiện  
1988 Vòng bảng  
1984 Á quân  
1980 Vòng bảng  
1976 Không đủ điều kiện  
1972 Không đủ điều kiện  
1968 Không đủ điều kiện  
1964* Quán quân Đạt danh hiệu lần thứ nhất
1960 Không đủ điều kiện  

* nước chủ nhà.

Tác giả: Martin Wahl

Logo đội bóng Tây Ban Nha

Logo đội bóng Tây Ban Nha

Logo là hình ảnh Huy hiệu của Tây Ban Nha và một ngôi sao ở trên (tượng trưng cho chiến thắng World Cup).  Phần bên dưới vương miện và giữa các cột là các biểu tượng huy hiệu hoặc cánh tay. Cánh tay ở phía trên bên trái là cánh tay của Vương quốc Castilla, ở phía trên bên trái là cánh tay của Vương quốc León, ở phía dưới bên trái là cánh tay của Vương quốc Aragon, ở phía dưới bên phải là cánh tay của Vương quốc Navarre. Ngoài ra, còn có các biểu tượng của Triều đại Bourbon ở giữa và Vương quốc Granada ở dưới cùng. Trên biểu ngữ bên dưới tấm khiên có thể nhìn thấy chữ cái đầu “RFEF”, viết tắt của Real Federación Española de Fútbol.

>>> Tham khảo thêm bài viết: Những kết quả bóng đá Ý đã đạt được trong suốt thời gian qua

Bóng Đá - Tags: , , , ,